Polska - Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy
Katedra św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy – kościół farny zbudowany w XV w. w stylu gotyckim. Najstarszy zachowany kościół w Bydgoszczy. Jego budowę rozpoczęto po lokacji miasta przez Kazimierza Wielkiego w 1346 r. Ok. 1364 r. świątynia była gotowa. Razem z kościołem powstawała szkoła parafialna. Kościół został częściowo spalony w 1409 r., podczas wojny z Krzyżakami. Kolejny pożar w 1425 r. - wywołany przez mieszczan (zaprószyć ogień miał mieszczanin Witakowski) - doszczętnie strawił świątynię oraz domostwa w całym mieście. Budowa nowego kościoła z wieżą dzwonnicy ciągnęła się aż do 1502 r. Istnieją niejasności wśród historyków co do daty rozpoczęcia budowy kościoła. W literaturze przyjęło się powszechnie, że budowa trwała w latach 1466–1502. Jednak bardziej logicznie można przyjąć, że odbudowa rozpoczęła się natychmiast po pożarze w 1425 r. Możliwe również, że kościół już od początku (XIV wieku) był budowlą murowaną. Za taką właśnie formą starego kościoła przemawia fakt odbycia w nim w 1424 r. synodu duchowieństwa diecezji włocławskiej, co odbywało się zazwyczaj w katedrach lub znaczniejszych murowanych świątyniach parafialnych. Rozpoczynając odbudowę nowej świątyni wykorzystano częściowo fundamenty i zachowane mury. Pozostałością starej świątyni jest prawdopodobnie niższa partia ściany północnej, gdzie widnieją ostrołukowe pozostałości po oknach. Wysokość dawnej świątyni dochodziła zapewne do fryzu na obecnych ścianach świątyni (2/3 wysokości ścian obecnego kościoła). Zachowanie fragmentu starych murów spowodowało, że plan obecnej świątyni jest niesymetryczny, o przesuniętym prezbiterium w stosunku do nawy. Odbudowa kościoła parafialnego zakończyła się z chwilą zakończenia wojny trzynastoletniej (1466 r.) Konsekracja nowej świątyni odbyła się w okresie 1460–1466 r. Być może świątynia uzyskała wówczas nowych patronów – oprócz św. Mikołaja również św. Marcina, św. Wojciecha i św. Stanisława. Wiodącym patronem od XIV w. był św. Mikołaj, natomiast od połowy XVI wieku patronami kościoła określano dwóch biskupów – św. Marcina i św. Mikołaja. W 1497 r. odbył się w świątyni synod cząstkowy dla kleru diecezji włocławskiej. W okresie 1466-1502 r. prowadzono dalsze prace budowlane. Podwyższono dachy kościoła, przekształcono szczyty, a prezbiterium zasklepiono sklepieniami gwiaździsto-sieciowymi. Po południowej stronie kościoła zbudowano wieżę, która początkowo wieńczyła konstrukcja drewniana. Od początku XVI w. rozpoczęto wznosić renesansowe kaplice boczne, fundacji bydgoskich mieszczan.