Polska - Kolonia Staszica

Kolonia Staszica to zabytkowe osiedle na warszawskiej Ochocie, wybudowane w latach 1922-1925 według projektu Mariana Kontkiewicza. Zajmuje obszar ograniczony ulicami Nowowiejską, Aleją Niepodległości, Wawelską i Krzywickiego. Pierwszym chronologicznie elementem osiedla były trzy wielorodzinne, jednopiętrowe domy, wystawione wzdłuż ulicy Nowowiejskiej. Każdy z nich nakryty był wysokim dachem kryjącym dodatkową kondygnację. Architektura owych budynków odwoływała się do stylistyki doby baroku. Pomiędzy owymi domami w roku 1922, więc podczas budowy północnej części Kolonii wytyczono przecznice ulicy Nowowiejskiej: Trybunalską, Referendarską i Sędziowską, wzdłuż których wystawiono parterowe, szeregowe domy z mansardowymi,ceramicznymi dachami. Każdy z nich poprzedzony był niewielkim ogródkiem od strony ulicy. W ten sposób powstało w sumie sześć zwartych pierzei: jedna wzdłuż ulicy Krzywickiego (wtedy Suchej), jedna wzdłuż ul. Sędziowskiej; obustronnie zabudowano ulice Trybunalską i Referendarską. Wolne przestrzenie pomiędzy budynkami wypełniły tereny zielone. Zabudowa ulic Trybunalskiej i Referendarskiej została zniszczona we wrześniu 1939, wypalonych domów o drewnianej konstrukcji nie odbudowano. Zniszczenia wojenne w mniejszym stopniu dotknęły południową część Kolonii, zamknięta w kwartale ulic Wawelskiej, Krzywickiego, Filtrowej i Sędziowskiej. Również w roku 1922 wytyczono ulicę Langiewicza, najważniejszą w tej części osiedla; jej willowa zabudowa powstała w latach 1923-1924. Projektantami stojących tu domów byli Antoni Dygat (ojciec Stanisława Dygata), Konstanty Sylwin Jakimowicz i Marian Kontkiewicz. Wybudowane tu domy nawiązywały swą formą do polskich dworów, łatwo więc odnaleźć typowe ich architektury elementy, takie jak kolumnowe portyki z trójkątnymi szczytami czy wysokie, kryte dachówką dachy. Jako ostatni element kolonii powstała zabudowa w pierzei ulicy Filtrowej; w latach 1922-1924 zrealizowano zespół domków szeregowych Filtrowa 32-50, nieco później, bo w roku 1925 kolejny szeregowiec Filtrowa 10-28 i wolno stojący dom wielorodzinny Filtrowa 30. Oba szeregowce zniszczone w latach okupacji 1939-1945, podczas powojennej odbudowy zostały miejscami oszpecone poprzez wprowadzenie niekorzystnych zmian w ich wyglądzie.