Niemcy - Kopalnia Messel
Kopalnia Messel – dawna kopalnia odkrywkowa łupków bitumicznych koło miejscowości Messel, w powiecie Darmstadt-Dieburg w Hesji w Niemczech. Znana z unikatowych znalezisk geologicznych – bardzo dobrze zachowanych skamieniałości ssaków, ptaków, gadów, ryb, insektów i roślin z eocenu. Znalezione tu liczne skamieniałości wyróżniają się bardzo dobrą jakością oraz dużą różnorodnością (ponad tysiąc gatunków). Podczas gdy większość znajdowanych w świecie skamieniałości zawiera jedynie fragmenty układu kostnego, w złożach Messel zachowały się kompletne okazy z piórami, sierścią a nawet i z zawartością żołądka. Najsłynniejszą skamieniałością wydobytą na terenie kopalni Messel są szczątki pierwotnego konia Hyracotherium. Kolejnymi unikalnymi znaleziskami są szczątki gatunku typowego Darwinius masillae – wczesnego ssaka naczelnego z rodziny Notharctidae oraz Messelornis cristata – wymarłego ptaka z rodziny Messelornithidae. W 1995 r. kopalnia Messel została wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.