Białoruś - Kuropaty
Kuropaty (biał. Курапаты, Kurapaty, ros. Куропаты) - kompleks leśny na przedmieściach Mińska, miejsce rozstrzelania [1] i pochówku ofiar stalinowskiego terroru na Białorusi. W okresie rewolucji ofiary chowano na Komarówce, gdzie obecnie znajduje się hala targowa. Odkrycie i ekshumacja zwłok w 1988 roku przez historyka-archeologa Zianona Paźniaka stały się jednym z poważniejszych impulsów powstania niezależnego ruchu niepodległościowego na Białorusi. Oblicza się, że w Kuropatach zginęło od 30 tys. do 250 tys. przedstawicieli polskiej i białoruskiej inteligencji oraz kapłanów katolickich, prawosławnych i żydowskich [2] [3]. Nieoficjalnie podaje się, że w co najmniej jednej z mogił odnaleziono również zwłoki polskich oficerów. Twierdzenie to może być poparte odnalezieniem licznych przedmiotów świadczących o związkach ich właścicieli z Polską [4]. Kuropaty zostały w 1994 roku odwiedzone przez prezydenta Clintona, podczas jego wizyty na Białorusi, kiedy to podarował tamtejszym mieszkańcom granitową płytę z napisem "dla narodu białoruskiego od narodu amerykańskiego". Pomnik, zwany ławeczką Clintona, został rozbity przez nieznanych sprawców; obecnie jest odremontowany. Wiele kontrowersji wzbudził forsowany przez reżim Łukaszenki projekt poprowadzenia autostrady przez środek terenu, na którym znajdują się ciała ofiar. W 2002 roku miejsce było okupowane przez działaczy białoruskiej młodzieży demokratycznej protestujących przeciwko budowie autostrady w okolicach Kuropatów. Jesienią 2004 roku społeczność żydowska Białorusi ustawiła w lesie pomnik ku czci pomordowanych tam żydów, chrześcijan i muzułmanów. Corocznie podczas Dziadów (białoruskiego święta zmarłych) tysiące ludzi gromadzą się, by uczcić pamięć pomordowanych w masowych czystkach. Pierwsza taka demonstracja została w 1988 roku brutalnie stłumiona przez milicję, od tego czasu wydarzenia te przebiegają spokojniej. Po dziś dzień zbrodnia w Kuropatach nie jest uznawana przez administrację prezydenta Łukaszenki za zbrodnię przeciwko ludzkości. W czasach sowieckich oskarżano o nią hitlerowskie Niemcy, w obecnej Białorusi przemilcza się ją.