Polska - Pałac Goetza
Pałac Goetza – dawna siedziba Goetzów Okocimskich, właścicieli i twórców Browaru Okocim, znajdująca się w Brzesku. Później wieloletnia siedziba Liceum Ogólnokształcącego, Liceum Ekonomicznego i innych szkół. Pierwsze zajęcia szkolne w pałacu odbyły się 12 kwietnia 1945 r. Obecnie zabytkowy (w dużej części drewniany, z holem myśliwskim, gdzie na ścianach wiszą poroża jeleni, głowy dzików, łosi i innych zwierząt łownych, w tym wielu już wymarłych gatunków) gmach niszczał w latach 2002-2007 przez nikogo niezagospodarowany. Na mocy dekretu o nacjonalizacji PKWN z 1944 r. pałac Goetza wraz z przylegającym parkiem przeszły na własność skarbu państwa. Zgodność z prawem tego postanowienia kwestionowała w 2002 roku Elisabeth Bedeni, interweniując u wojewody małopolskiego. Wycofanie w późniejszym czasie roszczeń potomkini Goetzów w tej sprawie zaowocowało możliwością zakupu przez spadkobierców ich rodowego dziedzictwa na preferencyjnych warunkach (prawo pierwokupu, rabat itp.) W 2002 r., po przeniesieniu z pałacu Zespołu Szkół Ekonomicznych i połączeniu go z Liceum Ogólnokształcącym w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Brzesku, obiekt formalnie pozostawał pusty, a opiekę nad nim objęło Starostwo Powiatowe. Na mocy przegłosowanej przez siebie uchwały z 26 czerwca 2007 r. Rada Powiatu zdecydowała o sprzedaży pałacu w drodze przetargu, z zachowaniem, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, prawa pierwokupu przez spadkobierców/potomków Goetzów. Już wkrótce, po dwóch miesiącach, 22 sierpnia 2007 roku, z tego prawa postanowiło skorzystać 19 spadkobierców, składając stosowny wniosek do Starostwa. Negocjacje w sprawie sposobu płatności i kwoty wchodzącej w grę miały miejsce 23 listopada 2007 r. w siedzibie starostwa, gdzie zdecydowano m.in. o zapłacie w jednej transzy i 10% rabacie przysługującym tym konkretnym nabywcom. Obiekt jest chroniony przez konserwatora zabytków i zgodnie z jego decyzją nabywca jest zobowiązany w ciągu pięciu lat go rewaloryzować, licząc od daty zakupu, świetność parkowi zaś przywrócić w ciągu lat dziesięciu od tej samej daty. Również charakter budynku musi być zachowany, a więc jako obiekt mieszkalno-rezydencjonalny w charakterze komercyjnym może być wykorzystywany jedynie jako hotel, pensjonat, baza konferencyjna itp. Na mocy aktu notarialnego z 30 listopada 2007 r. dawna siedziba rodziny Goetzów powróciła do ich potomków. Odzyskanie prawa do pałacu kosztowało potomków pierwszego właściciela 4 097 700 zł. Pałac Goetzów Okocimskich wybudowany został w Okocimiu, nieopodal Browaru Okocim w latach 1898-1900 przez Jana Albina Goetza, szerzej znanego jako Jan Goetz Okocimski i jego małżonkę – Zofię Jadwigę z hr. Sumińskich. Rodzina Goetzów nazwała go Nowym Pałacem dla odróżnienia od Starego Domu, czyli Starego Pałacu wzniesionego przez ojca Jana Albina – Jana Goetza Ewangelistę jeszcze na terenie browaru. Pałac ma charakter neobarokowy i neorokokowy – jego pierwszą, najstarszą część (środkową) oraz kaplicę zlecono wiedeńskiemu atelier firmy Feller&Helmer, która w całej ówczesnej Europie budowała zamki, teatry, banki i hotele. Główny korpus ukończono w roku 1900 i od tego czasu przez najbliższe 36 lat pałac był zamieszkany. W latach 1908-1911, po śmierci architekta Fellera, Jan Albin dobudował część wschodnią, na którą składały się kolejno: zajazd, oranżeria i dom nad zajazdem oraz część zachodnią, mieszczącą kaplicę i kuchnie. Prace nad tymi obiektami zrealizowano w oparciu o projekty L. Simony. Całkowita powierzchnia pałacu wynosi 40 2077 mr. Za czasów swej świetności pełen był stylowych mebli, kominków, pieców, kryształowych żyrandoli, obrazów (m.in. pędzla Malczewskiego, Wyspiańskiego /portrety dzieci Jana Albina/, Poznańskiej, Fabijańskiego, obu Kossaków, Popiela, Pochwalskiego, Tondosa czy siedemnastowiecznego Włocha – Giovanniego Battisty Salviego zwanego Sassoferrato), rzeźb, starej broni, oraz trofeów myśliwskich z polowań Jana Albina i Antoniego Jana (syna). Wspominana kolekcja trofeów myśliwskich została zrabowana przez Niemców i przez polskich szabrowników – pozostały jedynie egzemplarze, które swoją wagą lub gabarytami utrudniały transport. Część, trofeów pozostała w pałacu, pozostałe trafiły do zbiorów Muzeum Przyrodniczego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Nie należy zapominać też o bogatej bibliotece mieszczącej zbiory w języku polskim, francuskim, angielskim, niemieckim i włoskim. Na zachodniej ścianie pałacu, przed kaplicą widnieje tablica pamiątkowa wmurowana z okazji wybudowania Nowego Pałacu, zaś w samej kaplicy – dwie pamiątkowe tablice rodzinne. Kaplica mieściła piękny, rokokowy ołtarz, który w 1945 r. Został przeniesiony do kościoła w Słotwinie. Cały kompleks pałacowy otoczony był parkiem krajobrazowym typu angielskiego o powierzchni 40 ha (obecnie 17 ha z powierzchni dawnego parku, który przylega do 27 ha obszaru leśnego. Do dnia dzisiejszego rosną tutaj 43 gatunki drzew (w tym egzotycznych), oraz 12 gatunków krzewów, by wymienić tylko niektóre: rododendrony, choiny kanadyjskie, tulipanowce amerykańskie, jaśminowce, berberysy, klony, buki, kasztanowce, wiązy, olchy, dęby.