Polska - Pałac Wyszomirskich

Pałac Wyszomirskich w Stoku Lackim - zabytkowy neorenesansowy pałac wzniesiony w roku 1875 przez Bolesława Podczaszyńskiego dla Józefa Wyszomirskiego. Pałac wzniesiono częściowo na sklepionych krzyżowo piwnicach pozostałych po istniejącym poprzednio w tym miejscu drewnianym dworze, należącym w I połowie XIX wieku do Rostworowskich. Z tego też okresu pochodzi zabytkowy park, którego pierwotna powierzchnia wynosiła 4 hektary. W 1858 roku majątek nabyli Wyszomirscy- wówczas to zburzono pozostałości dawnego dworu i podjęto decyzję o zbudowaniu nowego pałacu; zaangażowany w tym celu został znakomity architekt- Bolesław Podczaszyński, specjalizujący się w projektowaniu dworów i pałaców. Pałac wzniesiono na planie wydłużonego prostokąta z wusyniętym portykiem dżwigającym taras. Elewacje krótszych boków pałacu wzbogacono o wykusze i tympanony. Po śmierci Józefa Wyszomirskiego majatek został zlicytowany, co czego doprowadziły długi, lecz przede wszystkim niezgoda wśród spadkobierców. Założenie parkowo- pałacowe, zmieniając właścicieli, ulegało postępującej dewastacji i rujnacji, na skutek której zostało w końcu przejęte przez siedlecki magistrat. Odtąd budynek pałacu służył celom publicznym; mieścił się tu m.in szpital zakaźny (1919-20) dom starców (1927-28). Po wojnie mieściła się tu szkoła i dom dziecka, zaś teraz Specjalny Ośrodek Społeczno- Wychowawczy w Stoku Lackim. Pałac zachował się w nienaruszonym stanie, natomiast park powaznie ucierpiał, szczególnie w czasie Ii wojny światowej- obecnie z 4 hektarów pozostało zaledwie 1,5 hektara, a choć układ alej uległ zatarciu, to można tu wciąż podziwiać wiele wspaniałych jesionów i topoli.